Toegankelijkheid in gezondheidsapps
Waarom inclusief design niet alleen ethisch is, maar ook beter voor iedereen
Heb je wel eens geprobeerd een gezondheidsapp te gebruiken op je smartphone en bleek het bijna onmogelijk? Misschien waren de buttons te klein, de kleuren verwarrend, of kon je het scherm niet volledig lezen. Nu stel je je voor dat je blind bent, slechtziend, doof, of een motorische beperking hebt. Dan wordt “lastig” plotseling “onbruikbaar”.
Toegankelijkheid in gezondheidsapps is geen luxe — het’s een noodzaak. In Nederland gebruiken ongeveer 3,2 miljoen mensen een gezondheidsapp, maar veel ervan zijn niet ontworpen voor mensen met beperkingen. Dit artikel laat je zien hoe je apps kunt maken die écht voor iedereen werken.
Het probleem
64% van de gezondheidsapps voldoet niet aan WCAG 2.1 standaarden voor toegankelijkheid
Wat is WCAG en waarom doet het ertoe?
WCAG staat voor Web Content Accessibility Guidelines. Het’s een set van internationale richtlijnen die bepalen hoe digitale inhoud toegankelijk moet zijn. Je hebt waarschijnlijk wel eens van WCAG 2.1 AA gehoord — dat’s het niveau dat meeste organisaties in Nederland nastreven.
Waarom is dit belangrijk voor gezondheidsapps? Omdat patiënten niet kiezen voor een ziekte. Iemand met diabetes hoeft niet ook nog doof of blind te zijn om jouw app niet te kunnen gebruiken. En er’s een financieel argument: toegankelijke apps hebben meer gebruikers, lagere support-kosten, en minder rechtszaken.
- WCAG 2.1 Level A — basis (minimaal)
- WCAG 2.1 Level AA — aanbevolen (voldoet aan Nederlandse wettelijke eisen)
- WCAG 2.1 Level AAA — optimaal (lastig, soms onpraktisch)
De vier pijlers van toegankelijkheid
WCAG rust op vier fundamentele principes. Onthoud ze als POUR: Perceivable, Operable, Understandable, Robust.
Perceivable
Gebruikers moeten informatie kunnen waarnemen. Dit betekent voldoende kleurcontrast (4.5:1 voor tekst), alt-text voor afbeeldingen, en ondertitels voor video’s.
Operable
De interface moet te bedienen zijn. Buttons groot genoeg voor dikke vingers, toetsenbordnavigatie, geen flitsende elementen die epilepsie kunnen triggeren.
Understandable
Tekst moet helder zijn, instructies duidelijk, en fouten makkelijk op te sporen. Medische jargon moet uitgelegd worden.
Robust
Code moet schoon zijn zodat schermlezers en andere hulpmiddelen het kunnen interpreteren. Juiste HTML-semantiek is essentieel.
Praktische stappen om je app toegankelijk te maken
Test met schermlezers
Installeer NVDA (gratis) of JAWS en probeer je app met alleen audio. Je zult verrast zijn wat er allemaal ontbreekt. Veel designers denken dat ze alles hebben gedaan totdat ze dit testen.
Zorg voor contrast
Gebruik tools als WebAIM Contrast Checker. Voor normale tekst heb je minimaal 4.5:1 nodig, voor grote tekst 3:1. Dit lijkt misschien ingewikkeld, maar het’s eigenlijk een eenvoudige wiskundige berekening van helderheidswaarden.
Zorg voor toetsenbordnavigatie
Niet iedereen kan een muis gebruiken. Zorg dat alles bereikbaar is met Tab, Enter, en Pijltjestoetsen. Dit klinkt basaal, maar veel apps falen hier.
Schrijf goede alt-tekst
Niet zomaar “afbeelding.jpg”. Beschrijf wat je ziet. Voor een grafiek van bloedsuikerniveaus: “Lijndiagram toont bloedsuikerniveaus over zeven dagen, variërend van 90 tot 180 mg/dL”. Specifiek, nuttig, kort.
Test met echte gebruikers
Roep 3-5 mensen met verschillende beperkingen op voor testen. Ze zullen dingen opsporen die je nooit zou hebben gezien. Dit is het meest waardevolle wat je kunt doen.
“Wanneer je voor alle gebruikers ontwerpt, ontwerp je beter voor iedereen. Toegankelijkheid is geen niche — het’s goed design.”
— Europese richtlijnen voor digitale gezondheid, 2025
Veelgemaakte fouten in gezondheidsapps
Na het testen van tientallen gezondheidsapps, zien we dezelfde fouten steeds terugkomen. Dit zijn de grootste boosdoeners:
Alleen kleur gebruiken om informatie over te brengen
Bijvoorbeeld rode grafiek = gevaarlijk, groene grafiek = goed. Colorblind gebruikers snappen dit niet. Voeg altijd symbolen of tekst toe.
Autoplay video’s met geluid
Gebruikers kunnen dit niet stoppen met toetsenbord. Ook zeer irritant voor dove gebruikers zonder ondertitels.
Foutmeldingen zonder hulp
“Fout opgetreden” zegt niks. Zeg “Je geboortedatum kan niet in de toekomst liggen” en geef een oplossing.
Kleine, dunne lettertypen
14px sans-serif is de minimale aanbeveling. Voor patiënten (vaak ouder) kun je beter 16px gebruiken.
Tools en bronnen om mee aan de slag te gaan
Je hoeft niet alles alleen uit te vinden. Deze tools en richtlijnen helpen je op weg:
Axe DevTools
Browser extension die automatisch toegankelijkheidsproblemen opspoort. Gratis en ontzettend handig voor dagelijks testen.
WCAG 2.1 Guidelines
De officiële richtlijnen van W3C. Niet altijd makkelijk te lezen, maar dit is de autoriteit waar het om gaat.
Color Contrast Checker
WebAIM’s tool helpt je kleurencombinaties te testen. Je voert twee kleuren in en krijgt direct feedback of het voldoet.
NVDA Screenreader
Gratis schermlezer voor Windows. Download het en test je eigen app ermee. Dit verandert je perspectief.
Tot slot: Toegankelijkheid is ongoing
Toegankelijkheid is niet iets wat je “af” bent. Het’s een voortdurend proces van testen, leren, en verbeteren. Elke update van je gezondheidsapp is een kans om het nog beter te maken.
En eerlijk gezegd? Wanneer je voor iedereen ontwerpt, maak je betere producten. Buttons worden groter (beter voor iedereen). Contrast wordt beter (beter voor iedereen). Taal wordt duidelijker (beter voor iedereen). Dat’s niet een tegemoetkoming aan minderheid — dat’s gewoon goed design.
Begin vandaag nog
Start met één stap: test je app met Axe DevTools of download NVDA. Zie wat je ontdekt. De rest volgt vanzelf.
Bekijk meer resourcesℹ Disclaimer
Dit artikel biedt educatieve informatie over toegankelijkheid in gezondheidsapps op basis van internationale richtlijnen (WCAG 2.1) en best practices in webdesign. Het vervangt geen juridisch advies en is niet bedoeld als volledige naleving van alle regelgeving. Regelgeving verschilt per land en sector. Voor gezondheidsapps in Nederland adviseren we altijd een jurist of compliance officer te raadplegen die specialiseert in digitale gezondheid en gegevensbescherming.
Gerelateerde artikelen
